theater voor jong publiek

BRONKS creëert een toonaangevend theateraanbod voor een jong publiek en neemt humor en scherpzinnigheid als rode draad om, net zoals haar glazen gevel, te reflecteren over de stad en de wereld rondom zich. 

In de grootstad Brussel is BRONKS zowel kosmopoliet als huismus. Tegelijk gewaagd, uitbundig, een tikkeltje gevaarlijk als open-minded, fijnbesnaard en hartelijk. BRONKS spreekt, naast het Nederlands, ook beeld- en lichaamstaal en weerspiegelt de stad als kruispunt van culturen, identiteiten, talen en kunstvormen in haar programmatie. 

BRONKS maakt koele minnaars van de podiumkunsten warm voor het medium en maakt ruimte voor de artistieke verlangens van nieuwe en doorwinterde makers. Kinderen en jongeren vinden bij BRONKS een aanwakkerende en koesterende plek om hun eerste, wiebelige stappen te zetten – en later hun eigen, stevige sporen achter te laten – op, naast en rondom het podium. 

Geschiedenis

Tijd voor een Terugblik Misschien? 

Want sinds die allereerste BRONKS-productie van Paul Peyskens bouwde BRONKS niet alleen een gebouw, maar timmerde het ook aan een toonaangevende artistieke, educatieve en internationale werking. Blik terug op onze geschiedenis. 

1991-2009: Een nomadisch begin 

Toen haar jeugdprogrammatie uit de voegen van de Beursschouwburg barstte, richtte Oda Van Neygen in 1991 haar eigen jeugdtheater op. BRONKS – een acroniem voor BRussel ONderwijs Kunst Kinderen Samenleving – werd geboren uit de nood aan een eigen plek voor jeugdtheater in Brussel. BRONKS kende jarenlang een nomadisch bestaan. Voorstellingen werden geprogrammeerd in het Paleis voor Schone Kunsten, De Markten, De Kriekelaar, en vele andere Brusselse zalen.

Toch wist BRONKS zich al snel te profileren als een vernieuwende kracht in het jeugdtheaterlandschap. De voorstelling Ola Pola Potloodgat (2001) van Pascale Platel en Randi De Vlieghe sleepte zowel de 1000 Watt-prijs als de Grote Theaterfestivalprijs in de wacht.

Vanaf het begin zette BRONKS in op een eigenzinnige, vaak absurdistische stijl met gelaagde, brutale humor, en doorbrak het de traditionele scheiding tussen jeugd- en volwassenentheater. Door makers uit het volwassen theatercircuit uit te nodigen om ook voor jong publiek te creëren, ontstond een gedurfde en toonaangevende theaterstem. In alle lagen van de werking werd snel één ding duidelijk: BRONKS neemt de jeugd serieus als volwaardige toeschouwers, makers en spelers binnen de podiumkunsten.

2010-2018: BRONKS (be)vestigt zichzelf

Na bijna twee decennia zwerven kreeg BRONKS eindelijk een vaste thuisbasis. Op 21 maart 2009 nam de werking haar intrek in het gloednieuwe en architecturaal verfrissende pand op de Varkensmarkt. Dit eigen huis betekende niet enkel een praktische verankering, maar ook een symbolische volwassenwording. Het bood eindelijk ruimte voor uitbreiding, verdieping en langetermijnontwikkeling.

Het BRONKS-gebouw werd niet alleen een thuis voor makers en medewerkers, maar ook voor de vele kinderen en jongeren die deelnemen aan de steeds groeiende educatieve werking. Een vast aanbod van (vakantie)ateliers vond hier zijn plek, telkens aangevuld met projecten die verbinden, verbreden en reiken naar scholen en organisaties in de buurt.

In 2012 sloeg BRONKS onlosmakelijk de internationale weg in. Het oorspronkelijke BRONKS-festival werd omgedoopt tot EXPORT/IMPORT FESTIVAL en trok buitenlandse producties én internationale programmatoren naar de Brusselse zalen. Sinds 2018 zet ook de Franstalige evenknie in Brussel, La Montagne Magique, zijn schouders onder deze internationalisering van de Belgische podiumkunsten voor het jong publiek. Tweejaarlijks biedt het EXPORT/IMPORT FESTIVAL nog steeds een staalkaart van het beste jeugdtheater van het moment.

Internationaal succes kwam er ook via WIJ/ZIJ (2014) van Carly Wijs. Na lovende kritieken op het Edinburgh Festival Fringe, waaronder een vijfsterrenrecensie in The Guardian, ging de voorstelling op wereldtournee met haltes in onder andere het Verenigd Koninkrijk, de VS, Zuid-Afrika, Australië en Canada. Een quasi onnavolgbare tour de force, was het niet geweest voor het internationaal belangwekkende Rita (2018) van Randi De Vlieghe en in coproductie met Tuning People. 

Oda Van Neygen bleef artistiek leider tot haar pensioen in november 2014. In datzelfde jaar werd ze bekroond met de Cultuurprijs voor Cultuureducatie, een terechte beloning voor haar jarenlange inzet. Veerle Kerckhoven & Marij De Nys namen als duo de artistieke leiding over tot september 2018. 

2018-heden: Een cocreatieve schok

In 2018 werd Veerle Kerckhoven de artistiek leider van BRONKS. De nadruk komt meer dan ooit te liggen op cocreatie, talentontwikkeling en langdurige samenwerkingen met artiesten. Makers – jong en gevestigd – worden uitgenodigd om samen met jongeren, publiek en andere partners aan nieuw werk te bouwen. Een uitnodigende hand die via de terugkerende Carte Blanche-oproep steeds verder reikt. 

Een opvallend nieuw hoofdstuk begon in 2023, toen Ballet Dommage en compagnie barbarie als in-huisgezelschappen aan BRONKS verbonden werden voor een periode van vier jaar (2023–2027). BRONKS ondersteunt de gezelschappen praktisch, organisatorisch en financieel. Op deze manier ontsnappen zij voor enkele jaren aan de wispelturigheid van de projectsubsidies en kan de focus volop liggen op de artistieke praktijk.

In 2025 zag het nieuwe cocreatieve podiumkunstenfestival Volt FESTIVAL voor het eerst het licht in Antwerpen. In 2026 vond de tweede editie plaats bij BRONKS in Brussel. Het festival verbindt niet alleen jong talent met ervaren makers, maar ook drie grote Vlaamse theaters voor jong publiek – BRONKS, hetpaleis en KOPERGIETERY – met elkaar. 

BRONKS blijft tot op de dag van vandaag toonaangevend jeugdtheater leveren dat stevig geworteld is binnen het Vlaamse podiumlandschap en ook internationaal tot bloei komt.